Jak wygląda biopsja gruczołu krokowego, prostaty (TRU-CUT)

W celu wykonania biopsji wykorzystuje się specjalną sondę ultrasonograficzną zaopatrzoną w kanał i celownik. Pozwala ona w powiększeniu uwidocznić podejrzane obszary w gruczole krokowym i pobrać wycinki do dalszych badań. Próbki te zdobywa się za pomocą specjalnego pistoletu, który wykonuje błyskawiczne nakłucia. Zazwyczaj pozyskuje się około 6 wycinków (po 3 z każdej strony).

Czy zabieg ten jest bolesny?

To sprawa bardzo indywidualna. W większości przypadków pacjenci odczuwają to jako coś niezbyt przyjemnego, ale bezbolesnego. Ważną rolę odgrywa tu psychika. Jeśli pacjent przychodzi do gabinetu z pozytywnym nastawieniem, to wówczas nie boli. Natomiast jeżeli się obawia, to subiektywne odczucie dyskomfortu wzrasta. Powyżej tzw. linii grzebieniastej w odbycie nie ma zakończeń czuciowych. W związku z tym możliwe dolegliwości bólowe dotyczą tylko śluzówki odbytu. Zakończenia czuciowe bolesne są w samym gruczole krokowym. Podczas biopsji dochodzi do nakłucia igłą. Ewentualne znieczulenie również należałoby podać w ten sposób. Dlatego zazwyczaj robi się to bez znieczulenia. Oczywiście istnieje możliwość podawania środków znieczulających dożylnie, ale pacjenci bardzo różnie na nie reagują. W tym przypadku o wiele lepsze są preparaty w postaci żelu. Szczegółowa procedura zależna jest od miejsca wykonywania zabiegu (szpital, ambulatorium, prywatny gabinet).

Czy występują jakieś powikłania?

Zabieg wykonuje się niejako „na ślepo”. Uwidacznia się tylko struktury dotyczące samego gruczołu krokowego. Nie widać tego co jest pomiędzy, czyli naczyń krwionośnych. W związku z tym może wystąpić krwawienie z odbytu, a także cewki moczowej w czasie oddawania moczu lub ejakulacji. Jest to objaw typowy, który nie budzi niepokoju lekarza. Wcześniej uprzedza się też o tym pacjenta.   

Czy do tego zabiegu trzeba się jakoś specjalnie przygotować?

Bardzo ważne jest to, by pacjenci przed tym zabiegiem nie przyjmowali żadnych leków zmniejszających krzepnięcie krwi. Dotyczy to zwłaszcza aspiryny. Dlatego też lek o nazwie Acard powinien być odstawiony na tydzień przed planowaną biopsją. U osób mających np. sztuczne zastawki lub borykających się z zaburzeniami rytmu serca, leki zmniejszające krzepnięcie krwi należy zastąpić fraksyparyną, albo innymi środkami podawanymi w postaci zastrzyków. Przygotowanie do biopsji pacjenta, który przyjmuje leki przeciwkrzepliwe jest dosyć skomplikowane. Bezwzględnie musi on poinformować lekarza o tym, jakie medykamenty zażywa.

W ramach profilaktyki przeciwzapalnej, każdy pacjent musi przyjmować osłonę antybiotykową. Są to leki z grupy tzw. chinologów (np. Nolicin, Cipronex, Levoxa). Przyjmuje się je przed zabiegiem, w dniu jego wykonywania, a także kilka dni po. Ma to zapobiec ewentualnym powikłaniom infekcyjnym, które jednak zdarzają się bardzo rzadko.   

W jakich przypadkach zalecane jest wykonanie biopsji?

Wskazaniem do biopsji jest podejrzenie nowotworu. Natomiast nie można jej przeprowadzić wtedy, gdy mamy do czynienia ze stanem zapalnym. Nakłucie gruczołu krokowego w kilku miejscach może pogorszyć ten stan i wtedy to badanie jest bolesne i towarzyszy mu krwawienie. Dlatego nie powinno się go wtedy wykonywać.

Nie ma innych metod rozpoznania nowotworu, dlatego tak ważna jest odpowiednia kwalifikacja i przygotowanie pacjenta do zabiegu. Mamy tu także do czynienia ze swoistym paradoksem, bo tylko dodatnią biopsję (czyli stwierdzającą obecność nowotworu) można uznać za prawidłową. Jednak wyobraźmy sobie, że gruczoł krokowy ma wielkość mandarynki. Lekarz nakłuwa go w 6-10 miejscach, lecz może nie trafić w nowotwór. I tutaj pojawia się poważny problem.  Z jednej strony mamy kliniczne objawy stwierdzone za pomocą palpacji czy PSA, a biopsja tego nie potwierdza. W takim wypadku należy powtórzyć zabieg po pewnym czasie.

Bioptaty, czyli pobrane wycinki są dodatkowo oceniane za pomocą tzw. metod histochemicznych. Istnieją pewne markery, za pomocą których można stwierdzić to, czy dana zmiana ma charakter nowotworowy. Są to dane bardzo cenne i rozszerzają czułość tej metody. Nie każdy ośrodek oceniający wycinki ma możliwość przeprowadzenia badań tego rodzaju.